Autor Wątek: Transceiver homodynowy  (Przeczytany 27346 razy)

Offline sp9fkp

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 82
  • Karma: +0/-1
    • Zobacz profil
Transceiver homodynowy
« dnia: Maj 11, 2009, 12:33:27 pm »
Witam !
Pragnę zachęcić kolegów do zaznajomienia się z bardzo udanymi kontrukcjami transceiverów wykorzystujących technologię bezpośredniej przemiany częstotliwości (homodynowymi). Technologia ta łączy w sobie prostotę z ponadprzeciętnymi parametrami i naprawdę warta jest rozpowszechnienia w konstrukcjach amatorskich. U podstaw leży koncepcja przesunięcia widma sygnału wielkiej częstotliwości do zakresu m.cz i dalsza jego obróbka (filtrowanie, normalizacja, kształtowanie) już w zakresie niskich częstotliwości. Dzięki temu można wyeliminować sporą część problemów związanych z dopasowaniem, separacją i ekranowaniem układów w.cz. Na początek linki do konstrukcji moim zdaniem godnych polecenia:
US5MSQ
PILIGRIM
JUMA TRX2
QRP2004
Mam nadzieję, że temat zaciekawi Was i znajdą się chętni do wymiany informacji związanych z tą tematyką.

Pozdrawiam - Piotr

Offline sp9fkp

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 82
  • Karma: +0/-1
    • Zobacz profil
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #1 dnia: Maj 13, 2009, 09:56:48 am »
Aby jeszcze bardziej Was zachęcić trochę już nieaktualna fotka kopii transceivera US5MSQ oraz zaproszenie do łączności w paśmie 80m.
Transceiver aktualnie przechodzi gruntowną przebudowę po serii doświadczeń i modyfikacji, nie mniej cały czas jest sprawny i umożliwia przeprowadzanie łączności. Zamieszczam też schemat płyty bazowej wypakowany z archiwum celem szybkiego zorientowania się w skali złożoności projektu.
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 08, 2011, 03:31:08 am wysłana przez 2T931A »

Offline sp2jqr

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 46
  • Karma: +0/-0
    • Zobacz profil
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #2 dnia: Maj 15, 2009, 01:28:53 pm »
Witam
Moja homodyna to zmodyfikowany Piligrim.

Offline sp9fkp

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 82
  • Karma: +0/-1
    • Zobacz profil
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #3 dnia: Maj 15, 2009, 02:31:28 pm »
Witam Henryku !
Bardzo się cieszę, że dołączyłeś do forum i mam nadzieje, że wesprzesz mnie i kolegów zainteresowanych konstruowaniem urządzeń swym autorytetem i wiedzą. Na razie mamy tylko sześć głosów zadeklarowanych jako chętnych do budowy urządzenia ale myślę, że z czasem grono się powiększy. Mój pomysł to konstrukcja otwarta, oparta o sprawdzone układy zaczerpnięte z wzorów z pierwszego postu, zmodyfikowana pod kątem wymagań określonych przez większość grupy i możliwości powielenia w warunkach domowych. Kolejne ankiety pozwolą wypowiedzieć się zainteresowanym i tym, którzy tylko przyglądają się temu przedsięwzięciu. Bardzo jestem ciekaw wyników. A Wy ?

Offline sp2jqr

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 46
  • Karma: +0/-0
    • Zobacz profil
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #4 dnia: Maj 16, 2009, 06:49:15 am »
Witam szanownych kolegów

Na sam początek proponuję sprecyzować jakie cele przyświecają powstaniu tej grupy - co chcemy wspólnie zrobić?
Aby można było postawić cele i zadania trzeba dokładnie ustalić w jakim punkcie jesteśmy - co dotychczas osiągnięto w konstrukcjach homodyn.
To z kolei wymaga dokładnej analizy chociażby przedstawionych na wstępie konstrukcji. Z tego co wiem to w Polsce wykonano dotychczas TRXy w/g US5MSQ i Piligrima  w/g "Oleg 9". Nie słyszałem aby ktoś uruchomił inne, oczywiście z wyjątkiem paru prostych konstrukcji o znacznie niższych parametrach.  Proste konstrkcje tego typu proponuję omawiać w osobnym wątku, ale kolegów którzy je wykonali zapraszam do przedstawienia tych konstrukcji również tutaj. Pochodnym tematem jest SDR - proponuję tego tematu nie rozwijać, są na to osobne wątki, jednak niektóre z tych konstrukcji warte są przytoczenia ze względu na dobre podejście sprzętowe, które można wykorzystać. Chciałbym aby tworzone i omawiane tu konstrukcje nie używały komputera do obróbki sygnału i były w pełni samowystarczalne, ale nie pomijam możliwości wyprowadzenia odpowiednich sygnałów na zewnątrz aby taką możliwość uzyskać opcjonalnie.

Ruszajmy więc do przodu. oczekuję, że zgłoszą się tu koledzy, którzy wykonali inne niż Piligrim i MSQ TRXy homodynowe i coś mogą powiedzieć o ich działaniu.
Ciekaw jestem jak duży jest plac budowy?
Pozdrawiam budowniczych

Offline sp9fkp

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 82
  • Karma: +0/-1
    • Zobacz profil
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #5 dnia: Maj 16, 2009, 02:17:49 pm »
Spróbuję określić cel: amatorski transceiver o bezpośredniej przemianie częstotliwości, opracowany pod kątem możliwości masowego powtórzenia a więc z uwzględnieniem dostępności elementów,  wykorzystujący wszystkie zalety tej technologii i gwarantujący parametry wymagane dla popularnego sprzętu. Jakie to mają być parametry? Dobre, to oczywiste. Tu powinni się wypowiedzieć wszyscy zainteresowani niekoniecznie w ankiecie.
Na wstępie dobrze byłoby określić przynajmniej podstawowe kwestie:
- jedno, dwu czy wielopasmowy ?
- QRP (czyli do 5W out) czy więcej ?
- SSB/CW czy tylko jedna emisja a może więcej ?
- stacjonarny czy mobilny (kwestia zasilania i oszczędności energii) ?
- W jakie technologii: tradycyjnej, SMD a może mieszanej ?
- czy wykorzystamy np. obudowę i chassis z demobilowego sprzętu albo powstanie kolejna unikalna konstrukcja ?
- konstrukcja modułowa czy "jedno-płytowa" ?
Odpowiedzi na te  i parę innych pytań pozwolą określić  w miarę precyzyjnie oczekiwania i zakres projektu. Niezależnie zaś postulat by szczegółowo omówić działanie i funkcje konstrukcji z pierwszego postu jest jak najbardziej zasadny, bo pozwoli zrozumieć istotę projektu kolegom niezbyt biegłym w elektronice i pokazać, że "nie taki diabeł straszny". Deklaruję, że z Waszą pomocą chętnie takie omówienie wykonam. Zanim koledzy się zastanowią nad tym, co naprawdę jest niezbędne a co tylko "wodotryskiem"jest czas na takie analizy.

Offline 2T931A

  • Administrator
  • Newbie
  • *****
  • Wiadomości: 599
  • Karma: +0/-0
    • Zobacz profil
    • Email
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #6 dnia: Maj 16, 2009, 02:43:08 pm »
Możemy to opracować pod egidą naszego forum.

Możemy oficjalnie przygotować płytki a może nawet obudowy.

Pozdrawiam!

Offline sp9fkp

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 82
  • Karma: +0/-1
    • Zobacz profil
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #7 dnia: Maj 16, 2009, 03:29:59 pm »
To bardzo konkretna deklaracja i po cichu liczyłem na to, że padnie. Fajnie by było, gdyby projekt pozostał wolny i na zasadach "non profit".

Offline 2T931A

  • Administrator
  • Newbie
  • *****
  • Wiadomości: 599
  • Karma: +0/-0
    • Zobacz profil
    • Email
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #8 dnia: Maj 16, 2009, 09:14:35 pm »
W zasadzie będzie to dobra promocja forum. Płytka to zawsze duży problem ale przestaje nim być gdy jest produkowana na większą skalę. Czy będą tam jakieś bardzo nietypowe elementy?

Offline 2T931A

  • Administrator
  • Newbie
  • *****
  • Wiadomości: 599
  • Karma: +0/-0
    • Zobacz profil
    • Email
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #9 dnia: Maj 16, 2009, 09:16:31 pm »
Temat został oznaczony jako ogłoszenie globalne - dostępne we wszystkich działach.

Offline sp2jqr

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 46
  • Karma: +0/-0
    • Zobacz profil
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #10 dnia: Maj 17, 2009, 10:03:16 am »
Witam

Aby zachęcić niezdecydowanych kolegów do zajęcia się tematem przytoczę niektóre pomierzone parametry mojej homodyny (Piligrim) i zasugeruję możliwe działania w celu ich poprawy:

 czułość  bez wzmacniacza w.cz.    0,4uV - można opracować wzmacniacz w.cz z ARW (trochę inaczej niż typowo - uważam, że ARW powinno tu być! jak osiągnąć dynamikę - to osobny problem))

IP3 bez wzmacniacza w. cz.  40dBm dla samego mieszacza, cała reszta psuje to o około 10dB czyli RX ma około 30dBm co jest doskonałą wartością i tu zadanie dla forum żeby tą resztę poprawić.

Selektywność zależy od filtru m. cz. i jest trochę za mała. Szerokość pasma przenoszenia filtru wynosi około 3kHz. Filtr trzeba przeprojektować na 2,4kHz - to koleje zadanie. Tłumienie poza pasmem około 70dB - warto pomyśleć o drugim ogniwie filtru. Szerokość pasma przy obecnej bazie elementowej może być regulowana oddzielnie od dołu i oddzielnie od góry - warto zastanowić się jakie układy do tego wykorzystać.

Zakres daiałania ARW odbiornika w wersji oryginalnej to 60dB. W mojej wersji fotooptycznej mam 70dB, co odpowiada tłumieniu filtru poza pasmem przepuszczania i jest w tym przypadku prawidłowe. Jednak po dodaniu drugiego ogniwa filtru będzie potrzeba zwiększenia do ponad 100dB co też jest bardzo ciekawym wyzwaniem dla grupy dyskusyjnej. Poprawy też będą wymagały parametry dynamiczne ARW, Być może trzeba będzie zastosować przetwarzanie na w.cz. Osiągnięcie dobrych parametrów dynamicznych przy dużym wzmocnieniu i zakresie regulacji jest rzeczą bardzo trudną. Oczekuję, że do pomocy włączą się koledzy posiadający biegłą znajomość modelowania komputerowego układów ze sprzężeniem zwrotnym i analizy transmitancji.

Do RXa zaprojektowałem specjalny wzmacniacz m.cz. o mocy 1,5W pracujący w klasie A. Audio przewyższa swoją jakością odbiorniki fabryczne i można je porównać z dawnym odbiorem na odbiornikach lampowych. Jest to zupełnie inne specyficzne brzmienie.Efekt występuje też przy zawężonym paśmie przepuszczania. Przy nasłuchu ma się wrażenie, że eter jest przezroczysty, a my tylko zanurzamy w nim uszy. To wrażenie potwierdza wielu innych kolegów, którzy już te nowoczesne homodyny wykonali. Odsłuch plików dostępnych w MP3 nie odzwierciedla w pełni tego wrażenia.

Co do nadajnika to również ma doskonałej jakości sygnał. Zawdzięcza to prawdopodobnie dobremu układowi kształtowania widma m.cz. oraz kompresorowi fotooptycznemu.

Wytłumienie niepożądanej wstęgi bocznej jest tu wręcz doskonałe. Charakterystyka tego wytłumienia składa się z pewnej ilości górek i dołków w zależności od ilości ogniw polifazera. W najgorszych miejscach na górkach wynosi ono w mojej homodynie 58dB a w dołkach sięga 65dB. Nawet dobre fabryczne radia deklarują przeciętnie 60dB. Porównując to do niektórych konstrukcji made in home wygląda to tak:
SP5WW - bez przeróbek około 50dB - przesłuch na płytce drukowanej, po przeróbkach i zaekranowaniu osiągałem 80dB, ale nie dla niskich częstotliwości pasma akustycznego
Najgorszy pod względem przesłuchu na płytce okazał się digital 942 gdzie tłumienie bez przeróbek wynosiło tylko 40dB. (pomyślcie w ilu% był tu wykorzystany drogi PP9) O innych urządzeniach z filtrami drabinkowymi nie wspominam, chociaż MiniYes jest tu pewnym wyjątkiem bo po dobrym zalutowaniu wszystkich ekranów cewek osiągnąłem około 55dB, również tylko dla wyższych częstotliwości akustycznych.
Ze wszystkich przestudiowanych przeze mnie homodyn dostępnych w internecie, również wśród tych wymienionych na początku tematu Piligrim ma najlepsze wytłumienie niepożądanej wstęgi. Doszedłem do wniosku że tą konstrukcję należy wykonać i pomierzyć . Badania potwierdziły deklarowane parametry. Różnice są w granicy błędów pomiarowych. Tą też konstrukcję przeznaczyłem do dalszych modyfikacji, właśnie ze względu na dobre parametry uzyskane przy stosunkowo dużej prostocie schematu. Inne parametry, trochę gorsze z Waszą pomocą będzie można dopracować.

Wytłumienie nośnej jest jednak trochę za małe bo zawiera się w granicy 35 - 40dB. Nic dziwnego, bo mieszacz pracuje w niezrównoważonym dla sygnału heterodyny układzie zawdzięczając wytłumienie małej pojemności w bramce klucza i jednocześnie małej impedancji w obwodzie komutowanym.
Można to poprawić stosując układ zrównoważony podobnie jak w CDG2000. Można też podnieść poziom sygnału m.cz. na wejściu kluczy mieszacza tak jak w konstrukcji MSQ.


Stosując dobry wzmacniacz mocy można osiągnąć poziom zakłóceń nadajnika w sąsiednim kanale około -40dB w stosunku do wartości szczytowej sygnału podstawowego. Tu kolejne zadanie - wzmacniacz mocy rzeczywiście musi być bardzo liniowy dobrej jakości. Proste wynalazki na IRF bez sprzężeń zwrotnych nie mogą mieć tutaj zastosowania jeśli chcemy podnieść moc do poziomu 100W i więcej.Zastosowanie zrównoważonego mieszacza powinno jeszcze polepszyć ten parametr. Jest on szczególnie istotny, gdy jesteśmy w środowisku miejskim i wielu kolegów pracuje jednocześnie w bliskiej odległości od siebie.

Tyle na temat moich doświadczeń z nowoczesną homodyną. Ma zalety i wady. Bardo Was proszę abyśmy wspólnie nad tymi drugimi mogli tutaj popracować.

Po przeczytaniu tej części szczególnie początkujący koledzy mogli się odrobinę zniechęcić. Nie konstruujemy tutaj kolejnego Bartka czy Antka, urządzenie, które chcemy zrobić powinno zostawić te starocie daleko w tyle. Oczywiście stopień skomplikowania całego urządzenia rośnie. Pamiętajmy jednak, że konstruujemy urządzenie homodynowe i prawie wszystkie elementy - również te dodakkowe choćby ich miało być kilkadziesiąt i więcej to tylko oporniki, kondensatory i wzmacniacze operacyjne. Żadnego ekranowania, wszystko na jednej płytce. Powstające na nowo urządzenie nie będzie miało żadnych regulacji!!!. Tak jest w Piligrimie - zajrzyjcie do linku - jest tam tylko jeden PRek do regulacji wymodulowania nadajnika i nic więcej !!!. Urządzenie rusza bez pudła od razu, jeśli tylko zastosowaliśmy 1% rezystory i dobrze dobrane kondensatory do polifazera, oraz nie popełniliśmy błędu. Z tym ostatnim można sobie poradzić opracowując na koniec dobrą instrukcję montażu, w której wszystko po kolei będzie rozrysowane.
Proponuję zostawić otwartym problem czy urządzenie ma być jedno czy wielopasmowe - nasza płytka to moduł bazowy wzbudnika i odbiornika. Można opracować kilka wariantów pozostałych płytek. Kto będzie chciał wykonać jako jednopasmowe skorzysta z opracowanej mam nadzieję tu płytki zawierającej VFO, filtr pasmowy i końcówkę mocy QRP. Do urządzenia wielopasmowego proponuję zaprojektować kilka niezbędnych dodatkowych płytek.

Pozdrawiam przyszłych projektantów i budowniczych
             oczekuję licznego udziału, również kibice mile widziani!.
Moderatora przepraszam za przydługi tekst

Offline 2T931A

  • Administrator
  • Newbie
  • *****
  • Wiadomości: 599
  • Karma: +0/-0
    • Zobacz profil
    • Email
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #11 dnia: Maj 17, 2009, 05:38:33 pm »
A ja dziękuję szanownemu Koledze za tak długi i pouczający tekst. Cieszę się, że mamy na pokładzie tak wspaniałego specjalistę. Dołożę wszelkich starań aby pod egidą naszego forum udało się sfinalizować, zmaterializować całą koncepcję konstrukcyjną. Dzięki! 73!

Offline SP5AQT Roman

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 1
  • Karma: +0/-0
    • Zobacz profil
    • Email
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #12 dnia: Maj 17, 2009, 10:07:10 pm »
Witam wszystkich na nowym forum krótkofalarskim.
  Po wejściu na tę stronę okazało się że nadal jest wielu kolegów zainteresowanych
amatorskimi konstrukcjami. Mam nadzieję że forum będzie się rozwijać bardzo prężnie.
W następnym wejściu postaram się zamieścić kilka fotek mojego "Piligrima" na którym w
ostatnią sobotę przeprowadziłem pierwszą łączność.
 Roman.
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 08, 2011, 03:35:21 am wysłana przez 2T931A »

Offline 2T931A

  • Administrator
  • Newbie
  • *****
  • Wiadomości: 599
  • Karma: +0/-0
    • Zobacz profil
    • Email
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #13 dnia: Maj 17, 2009, 11:27:17 pm »
Witamy, witamy!

No nasze forum takie nowe już nie jest - niedawno była rocznica - 4 Maja.
Zapraszamy nowego Kolegę do wymiany poglądów.

73!

Offline sp9vnm

  • Newbie
  • *
  • Wiadomości: 88
  • Karma: +0/-0
    • Zobacz profil
    • Email
Transceiver homodynowy
« Odpowiedź #14 dnia: Maj 18, 2009, 10:21:29 am »
Byłem na urlopie i strasznie się cieszę z rozwoju wypadków tutaj.
Uroczyście deklaruję, że będę montował tą homodynkę.

Do projektowania raczej się nie włączę bo jestem jakby z innej ligii.

W kwestii homodynek, na razie mam jeszcze do zmontowania DOB-80 (mam już płytki i 100% elementów).(także w najbliższych planach filtr SCAF na zestawie z AVT). Niestety - brakuje czasu bo na głowie budowa domu, dlatego dla mnie są to duże tematy a wszystko się ślimaczy tak, że uratują mnie zapewne dopiero dłuższe jesienne wieczory.

(Na SP-QRO homodynkę  DOB-80 pięknie zareklamował Piotr LVZ)

Moim pierwszym zmontowanym dawnoooo  temu radiem była klasyczna homodynka wg Adama Pelczara SP9ADU !. Niedawno dla nauki zmontowałem z sukcesem Librę. (Podziękowania dla Włodka za ideę i za bezpośrednią pomoc)
Myślę, że DOB będzie kolejnym szczeblem edukacji oraz podniesie poprzeczkę i osiągi poprzedników, a ukoronowaniem będzie "nasza" konstrukcja.

Moje preferencje co do kierunków konstrukcji znacie bo już o nich tutaj pisałem, myślę, że są one teraz bez znaczenia, po cichu mam jednak nadzieję, że będzie nam jakoś po drodze.

Na koniec prośba w sprawie DOB-a. Zaraziłem się tą konstrukcją pod wpływem entuzjastycznego opisu Piotra LVZ i rozmów z nim, w których potwierdził wartość konstrukcji.
Może ktoś powielił a może nawet pomierzył DOBa i potrafi przytoczyć jakieś konkretne parametry ? (ku porównaniu i ogólnej świadomości....)

72!
72!